Nokia Bu Hale Nasıl Düştü?

Bir zamanların en çok satan mobil telefon üreticisi Nokia’nın bugün geldiği nokta içler acısı. Bugün açıklanan 2012 Q1 raporuna göre, Nokia 1.7 milyar dolar zarar açıkladı ve yanlış yolda ilerlemeye ısrar ettiğini, başarısızlığın faturasını satış ekibine keserek bir kez daha ortaya koydu. Oysa ki tüketicinin beklentisini karşılamayan telefonlar üretmenin satış ekibiyle değil, pazarlama ekibiyle ilgisi var. Dünyanın en iyi satış ekibini Nokia’ya getirin, sonuç değişmeyecektir. CEO Stephen Elop yaptığı açıklamada, bu zararın bir kereye mahsus yeniden yapılanma harcalamalarından kaynaklandığını ifade etmiş. Gülerim ben buna işte! Q2 sonuçları açıklandığında durumun değişmediğini göreceksiniz.

2012 Q1 raporundaki bazı özet bilgiler:

Akıllı telefonlarda net satış geçen seneye göre %51 düşmüş.
Akıllı olmayan telefonlarda net satış geçen seneye göre %16 düşmüş.

Düşüşün bölgelere dapılımı: Çin: %70, Avrupa: %35, Kuzey Amerika: %34, Ortadoğu ve Afrika: %32

En çok düşüşün Çin’de yaşanmasının nedeni Android işletim sistemli telefonların Çin’deki hızlı yükselişi: http://gs.statcounter.com/#mobile_os-CN-monthly-201103-201203

Nokia’nın, dışarıdan çok net görünen bazı şeyleri görmezden gelmesi çok manidar.

Nokia’nın, 11 Şubat 2011’de Microsoft ile tarihi iş birliğini açıklamasından 2 gün önce CEO Stephen Elop’a “Why Nokia Failed?” başlıklı bir e-mail göndermiş ve Nokia’nın düştüğü yanlışları kendisine sıralamış ve Microsoft ile yapmayı planladıkları işbirliği söylentilerinin umarım gerçekleşmeyeceğini ifade etmiştim. Elop, 10 Şubat tarihli maille cevap vermiş ve şöyle yazmıştı: “Thanks for the note – we look forward to sharing our strategy on Friday. Regards, Stephen“. Evet işte o Cuma günü yani 11 Şubat 2011’de Microsoft ile stratejik ortaklık kararını açıkladılar ve Nokia hisseleri %15.37 düştü. Bugünkü Q1 satış değerlerinin açıklanmasından sonra da Nokia hisselerinin benzer oranda düşeceğine inanıyorum. Yani $3.97 olan hisse değeri $3.37 seviyelerine inebilir.

Nokia bu hale nasıl düştü?

Nokia’nın bu hale düşmesinde 3 önemli kilometre taşı var.

  1. Tüketici beklentilerini algılamada zayıflık ve kendi bildiğini okumada inatçılık
  2. Gidişatın vahim olduğunu idrak etmenin yarattığı paniklemeyle yanlış ismin CEO görevine getirilmesi
  3. Microsoft ile stratejik ortaklık, iOS ve Android’li güçlü modellerin karşısına güçsüz Lumia’nın (Windows Mobile OS) çıkarılması.

Şimdi bu kilometre taşlarını biraz daha detaylı inceleyelim:

Tüketici beklentilerini algılamada zayıflık ve kendi bildiğini okumada inatçılık

2007’de Apple, çok ciddi bir hamle yaptı. Stylus (kalem) ile kullanılan dokunmatik ekranlı (rezistif) mobil telefonlar yerine parmak ile dokunularak kullanılan (kapasitif) ve kullanımı da son derece pratik olan iPhone adında bir telefon üretti. Nokia’nın ilk kritik hatası işte bu 2007 yılının birkaç sene öncesine kadar gidiyor. Geleceğin dokunmatik ekranlı telefonlarda olduğu gerçeğini ısrarla kabullenmeyen Nokia, tuş takımlı akılsız telefonlar üretmeye devam etti. 2007’de iPhone ve 2009’da Google’ın Android işlletim sistemini kullanan diğer telefonlarla birlikte artık tüketiciler akıllı telefonlara yönelmeye başlamışlardı çünkü bu telefonlar çağın ihtiyaçlarını karşılayabilen özelliklere (sosyal medya, push email, vs.) sahipti. Nokia telefon özelliğinde ısrar etti. Telefonu sadece arama yapma ve SMS gönderme aygıtı olarak gördü. Bu, Nokia gibi bir liderden asla beklenmeyecek bir tutuculuk örneğidir ve şartlara adapte olamayan şirketlerin çok kısa sürede ne hallere düştüğünün çok acı bir gerçeğidir. İbretliktir.

Gidişatın vahim olduğunu idrak etmenin yarattığı paniklemeyle yanlış ismin CEO görevine getirilmesi

Nokia bu süreçte gereksiz bir inatla hatalı davrandığını ve geç kaldığını (sene 2011) çok acı bir şekilde farkettiğinde iş işten geçmiş iOS ve Android işletim sistemi piyasanın hakimi olmuştu bile. Panikleyen Nokia, Eylül 2010’da Microsoft’tan bir yöneticiyi (Stephen Elop) transfer edecek ve CEO’luğa getirecek ve onun her şeyi düzeltmesini bekleyecekti. 2. Büyük hata da bu oldu.

Buna ister komplo teorisi deyin ister başka bir şey ama gelişmelere baktığımızda Microsoft’tan transfer edilen Stephen Elop’un, Nokia için değil de Microsoft için çalıştığı şüpheleri doğuyor insanın aklında ister istemez.

Mobil çağda yaşanan gelişmelere kendini adapte edemeyen bir başka şirket de Microsoft’tu. Palm-Windows savaşını kazanmış ancak Apple’ın hamlesine cevap verememişti. Geç kalmasının çok büyük bunalımlara neden olacağını ve yayılmakta olan olan Google Cloud (Gmail, Docs, vs.) ve Android’in Apple tehdidi ile birleşince Microsoft’u tahiten silme noktasına getireceğini farkeden Microsoft bir hamle yapması gerektiğinin farkındadydı. Apple hem donanımi hem de bu donanım için optimize edilmiş yazılımı kendisi üretiyor, bu da ona başarı olarak yansıyordu. Microsoft ise mobil cihaz üretmiyordu. Gözünü aynı dertten (mobil değişime ayak uyduramayan) muzdarip olan ve ortaklığa yanaşacak bir şirkete çeviren Microsoft, Nokia’yı gördü. “Birşeyler” oldu ve Microsoft Office biriminin başındaki yönetici Stephen Elop Nokia’nın CEO’su oluverdi Eylül 2010’da. Kaleyi içerden fethetmek diye buna denir. Nokia’nın piyasa değeri o zamanlar (devam edecek..)

Denize düşenin yılana sarılması misali, sarılacak birini arayamaya başladı. Tabi

Microsoft ile stratejik ortaklık, iOS ve Android’in karşısına güçsüz Lumia’nın çıkarılması.

Nokia’nın geçen sene Lumia serisini Nokia World 2011’de duyurmasına Nokia World 2011 isimli makalemde yer vermiş ve izlenimlerimi paylaşmıştım. iPhone ve Android işletim sistemli telefonlara karşı piyasaya duyurulan bu güçsüz  rakip Nokia’nın satışlarını düşürdüğü gibi, Microsoft’un Windows Mobile platformu için bel bağladığı planın da suya düşmesine neden oldu ve büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Bu Microsoft yöneticilerinin Twitter’da paylaştıkları “Sormayın, canımız çok sıkkın ama çaktırmamak için pozitif mesajlar atıyoruz” durumlarından da belli oluyordu.

(devam edecek..)

Nokia İflas Eder mi?

Nokia’nın, bu kötü giden satış rakamlarına rağmen yatırımlarına devam etmesi, Microsoft’un büyük ihtimalle Nokia’yı satın almak istemesiyle ilintili. Nokia iflas etmez, Microsoft tarafından satın alınır. Microsoft, satın alma için doğru zamanı bekliyor. Nokia hisseleri biraz daha düştüğünde (Nokia piyasa değeri 10 milyar seviyesine indiğinde), Microsoft Nokia’yı satın alır. İşte o zaman da benzer bir yazıyı Microsoft için yazarım zira Nokia’yı satın almanın, panik havasındaki Microsoft için yararlı olacağını düşünmüyorum.

Hakkında Özgür Turanlı

Mühendis, ek$i sözlük yazarı, DMOZ editörü, SEO bilir (ama “uzman” değil), Android, iOS ve GNU/Linux kullanıcısı. Mobil ve internet teknolojilerine ilgi duyuyor.

Cevap yazın

Yukarı Çık
test başarılı: 85.0.854.99